One Fine Day

หลาย ๆ คนมักถามหาเส้นแบ่งระหว่างความเป็นศิลปะกับอนาจารของภาพ Nude ในฐานะที่เป็นคนเสพติดภาพนู้ดทั้งชายและหญิง (โอเค ชายมากกว่าหน่อย.........จริง ๆ ชายมากกว่ามาก ๆๆๆ) มานาน ก็เลยบังอาจแนะนำวิธีชมงานศิลปะเหล่านี้ในแบบฉบับของตัวเอง (ถ้าอยากได้แบบมีหลักการ ไปหาตำราสุนทรียศาสตร์อ่านเอา)

ก่อนอื่นผมขอแบ่งประเภทของงานนู้ดออกเป็นสองกลุ่มคือ

1. นู้ดเปล่า ๆ
2. นู้ดแบบมีองค์ประกอบ

นู้ดเปล่า ๆ คือมีแค่ตัวแบบกับฉากหลังเรียบ ๆ ภาพที่ออกมาก็จะเน้นไปที่สรีระ เรือนร่างของแบบอย่างเดียว

Christopher Fawcett by Richard Phibbs

ดังนั้นในงานประเภทนู้ดเพียว ๆ สิ่งแรกที่คุณต้องโฟกัสคือ "เส้น" สายของแบบครับ เส้นกลุ่มแรกก็คือโครงร่างของแบบหรือ figure รวมถึงท่วงท่าด้วย เส้นกลุ่มที่สองคือ เส้นบนเรือนร่างของแบบคือเส้นเอ็น เส้นกล้ามเนื้อ ที่อยู่บนร่างของแบบ ดังนั้นเรามักจะเห็นว่าแบบในภาพนู้ดจะโพสท่าที่ขับเน้น "เส้น" ต่าง ๆ ของร่างกายเขาออกมา เพราะจุดนั้นคือความงามที่สำคัญของมนุษย์ที่ไม่มีอะไรติดตัวเลยจะแสดงออกมาได้ ถ้าเป็นผู้หญิงเราจะเห็นความโค้งที่อ่อนช้อย ถ้าเป็นผู้ชายก็จะเห็นแข็งแรงจากกล้ามเนื้อที่เกร็งตัว แต่อาจจะมีกรณียกเว้น เช่น ภาพนู้ดนักกีฬาหญิงที่ก็สามารถโชว์ความแกร่งของสรีระ หรือนักเต้นชายที่สามารถโชว์ความอ่อนช้อยได้ เช่นกัน

Max Roger, GQ Style, Photographed by Solve Sundsbo

อีกจุดหนึ่งสำหรับงานนู้ดเพียว ๆ คือเรื่องแสงเงา สรีระร่างกายมนุษย์มันมีโค้งมีเว้า มีร่องลึกตื้นหนาบางของกล้ามเนื้อ เวลามีแสงตกกระทบมันจะเกิด shade ที่มีความลึกตื้นต่างกัน ดังนั้นจึงมักเห็นภาพนู้ดที่เล่นแสงเงาบ่อย ๆ ภาพจาก GQ ข้างบนจะแสดงให้เห็นความงามจากแสงและเงาบนร่างกายดีทีเดียว รวมทั้งเส้นสายของแบบก็ชัด (ดูเส้นเลือดที่แขน ซี่โครง และหน้าท้อง)

อีกจุดหนึ่งที่ไม่ได้หาตัวอย่างให้ดูคือ texture ของแบบ หรือผิวพรรณของแบบนั่นเอง เนียนหรือหยาบ มีไฝ แผลเป็น รอยย่นหรือไม่ ...โดยส่วนตัวผมจะชอบผิวที่มีตำหนิเล็ก ๆ ครับ ผมว่าถ้ามันเนียนเรียบไปมัีนจะงามอีกอย่างคืองามเหมือนกับกระเบื้องเคลือบ แต่ถ้าผิวมีรอยแผลนิด ๆ เห็นลายผิวหนัง หรือตกกระนิดหน่อย มันจะดูมีชีวิตชีวามากกว่า (น้องคริสก็มีแผลเป็นที่อกข้างขวา น่ะรู้อีก)

นู้ดแบบมีองค์ประกอบ คือมี "แบบ"กับของประกอบฉากอื่น ๆ รวมทั้งการใช้ "แบบ" หลาย ๆ คนด้วย นู้ดแบบมีองค์ประกอบอาจพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างแบบกับองค์ประกอบเป็นหลัก ส่วนการพิจารณาเรื่องเส้นกับแสง อาจจะเป็นรอง

ภาพนี้แอ๊ปเปิลลูกเดียวก็เล่าเรื่องได้เยอะเหมือนกันนะ พระคัมภีร์บอกว่า พระเจ้าสร้างอดัมและอีฟ แต่ภาพนี้คงเป็น อดัมกับสตีฟกระมัง นอกจากนี้ยังใช้การดูเส้นและแสงมาพิจารณาความงามของภาพได้อีกด้วย

ภาพเน้นความสัมพันธ์ที่ contrast กันระหว่าง "แบบ" ผิวขาวนวลอ้อนแอ้นบอบบาง กับ "องค์ประกอบ" ชายผิวสีที่ดูกำยำแข็งแรง (บางทีมีหนุ่ม ๆ เข้ามบลอกนี้แล้วบ่นถามหาภาพผู้หญิง ลงให้แล้วนะครับ ) อันนี้สามารถพิจารณาเส้นสายอ่อนช้อยของผู้หญิงกับความแข็งแรงของผู้ชายได้ไปพร้อม ๆ กัน   

ภาพสุดท้ายแล้ว ขออนุญาต "เซนโง่" ไว้นิดก็แล้วกันนะครับ เดี๋ยวเกรียนแก่ ๆ จะต่อว่าเอาได้ อยากดูภาพไม่เซนฯให้เสียอรรถรสคลิกที่รูปก็แล้วกัน

ภาพนี้เป็นตัวอย่างหนึ่งที่ความนู้ดไม่ใช่ประเด็นหลักของภาพเป็นเพียงองค์ประกอบหนึ่ง หรือพูดอีกอย่างหนึ่งก็คือความสัมพันธ์ระหว่างตัว "แบบ" กับ "องค์ประกอบ" เกิดสำคัญกว่าตัว "แบบ" เองไปแล้ว ชายคนนี้เปลือยเปล่านั่งอยู่คนเดียว ท่าทางครุ่นคิด พื้นห้องเป็นไม้กระดานดูว่างเปล่า ไม่มีเครื่องเรือนอื่น ภายนอกมีแต่ต้นไม้แห้ง ๆ ผมว่าเป็นภาพที่สะท้อนความว้าเหว่ เดียวดาย ไม่มีใครเหลียวแลได้ดีทีเดียว

อันที่จริงภาพนู้ดมันก็มีความหลากหลายนะครับ นอกจากที่ผมนำมาเอ่ยถึง ก็มีภาพนู้ดที่ใช้ "แบบ" เป็นธรรมชาติ เช่น เอาคนชรา คนท้อง หรือคนอ้วน/ผอมมานู้ด อันนั้นก็จะได้ความงามที่สะท้อนความเป็นจริงของมนุษย์ที่ไม่ได้สมบูรณ์แบบ เป็นต้น   

อย่างไรก็ตามผมขอจบที่ Quotation ยอดฮิตที่ว่า

"Beauty is in the eye of the beholder"

...ความงามอยู่ในดวงตาของผู้มอง หรือว่าง่าย ๆ ก็คืองามหรือไม่มันก็ขึ้นอยู่กับตัวบุคคลนั่นเองครับ ผมเพียงแต่เสนอวิธีการมองภาพนู้ดให้งาม (ในแบบของผม) เพราะเวลาเราเสพภาพเหล่านี้มักจะเจอคำถามที่ทำให้หงุดหงิดบ่อย ๆ ว่า "อนาจาร" หรือ "บัดสี" อะไรทำนองนี้ เราก็แค่อธิบายเรื่องเส้นเรื่องแสงให้เขาลองพิจารณาตาม ส่วนจะเข้าถึงได้มั้ย นั่นเป็นเรื่องของเขา เหนือสิ่งอื่นใด ผมคิดว่าภาพนู้ดเป็นศิลปะแบบมนุษยนิยม คือชื่นชมตัวตนความเป็นมนุษย์ของเราอย่างถึงที่สุด เพราะมนุษย์เป็นงานศิลปะระดับ Masterpiece ที่มีศิลปินชื่อว่า "ธรรมชาติ" สร้างสรรค์ไว้อย่างวิจิตรพิสดารที่สุดนั่นเอง   

ปล. ขออภัยที่เครดิตภาพหลัง ๆ ไม่มี หลายภาพเก็บมานานมากแล้ว ผมจะพยายามมากขึ้นในการ หาชื่อเจ้าของผลงานด้วย แต่เนื่องจากเป็นภาพที่มันแพร่กระจายไปทางเนต บางทีก็ไม่สามารถหาที่มาได้